نوشتن چک و نحوه صحیح آن

 

امروزه کمتر کسی پیدا می‌شود که به مزایای داشتن دسته چک واقف نباشد. با این حال و با وجود مزایای زیاد استفاده از این ابزار اقتصادی همیشه ریسک‌هایی را به‌همراه داشته است و همین ریسک‌هاست که باعث شده تا بسیاری از مردم سراغ دسته چک نروند. برخی از این ریسک‌ها به طرز نوشتن و نگهداری دسته چک بر‌می‌گردد و نکات ساده‌ای وجود دارند که با توجه به آن‌ها به هنگام نوشتن چک می‌توان بسیاری از این مخاطرات را از میان برداشت که در زیر به مرور این نکات خواهیم پرداخت.

نکات نوشتن چک به طور صحیح

۱- در قسمت «مبلغ چک» هم تومان را بنویسید و هم ریال را؛ مثلاً مبلغ ۱۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال را این‌گونه می نویسند: ده میلیون ریال معادل یک میلیون تومان.

۲- درقسمت «در وجه» سعی کنید که وجه را به اسم شخص بنویسید و تا می‌توانید از نوشتن کلمه‌ی حامل خودداری کنید.

۳- بعد از آنکه اسم طرف را نوشتید، برای جلوگیری ازسوء استفاده‌ی احتمالی بنویسید که چک «بابت» چه چیزی صادر شده است، مثلاً «آقای مرتضی کریمی بابت خرید یک دستگاه آپارتمان».

۴- در داخل شکل مستطیل که باید مبلغ به عدد نوشته شود سعی کنید از سمت چپ با کمترین فاصله به حرف «ر» درکلمه «ریال» شروع به نوشتن کرده و پس از نوشتن مبلغ، در جلوی آن تا انتهای مستطیل خط تیره کشیده شود.

۵- صفرهای مبلغ چک را به‌صورت دایره‌هایی بنویسید که به عدد ۵ شبیه نباشند و از گذاشتن نقطه به جای صفر جداً خودداری کنید.

۶- پس از نوشتن عدد مورد نظر برای جلوگیری از زیاد نمودن رقم، چسب نواری روی مبلغ بچسبانید و با ناخن روی آن را خط بیاندازید.

۷- اگر می‌خواهید بین تاریخ عددی و حروفی یکی را انتخاب کنید، حتماً تاریخ را به حروف بنویسید.

۸- سعی کنید از یک خودکار شخصی برای نوشتن چک استفاده کنید و از خودکار دیگران برای این کار استفاده نکنید. برخی خودکارها دارای جوهری هستند که بعد از نوشتن و گذشتن مدت زمانی، خود به خود پاک خواهند شد و یا این قابلیت را دارند که با پاک کن، پاک شوند.

۹- در انتخاب امضاء برای چک سعی کنید از امضاء ساده که قابل جعل باشد خودداری کنید و زیر امضاء، نام و نام‌خانوادگی را به‌همراه تاریخ با خط خود قید کنید.

۱۰- پس از صدور چک، ته‌برگ آن را نیز کامل کنید و تاریخ چک و مبلغ چک و این که چک را به چه کسی داده اید را حتماً قید کنید.‌

۱۱- چنانچه بدون قلم‌خوردگی چک را نوشتید و امضاء کردید، در بالای شکل مستطیل که رقم را نوشتید این عبارت را بنویسید: × بدون خط‌خوردگی × و دو طرف آن را با علامت ضربدر«×» ببندید و اگر چنان‌چه در هنگام نوشتن دچار قلم‌خوردگی شد ولو این که یک حرف یا یک عدد باشد، پشت چک قید کنید که «مبلغ فلان و تاریخ فلان صحیح است و قلم خوردگی از اینجانب می‌باشد». این جمله را در پشت چک در گوشه‌ای قید کنید و امضاء نموده و سپس زیر آن را خط بکشید.

۱۲- از نمونه امضاء خود در قسمت ته برگ چک و قسمت های دیگر خودداری کنید تا چنانچه مورد سرقت قرار گرفت جعل نمونه امضاء صورت نگیرد.

طلاق توافقی و همه نکات آن

 

همان‌طور که از عبارت طلاق توافقی مشخص است، در این نوع طلاق همه چیز وابسته به توافق زن و شوهر است و اینکه با چه شرایطی با یکدیگر به توافق رسیده باشند. بنابراین در اینجا شرایط ثابت و معینی برای حق و حقوق زوجین نمی‌توان عنوان کرد. در این نوع طلاق زوجین در تمامی زمینه‌های مشترک از جمله مهریه، نفقه، جهیزیه، طلا و زیورآلات، هدایایی که به یکدیگر داده‌اند و حضانت فرزندان توافق می‌کنند و دادگاه نیز دقیقاً همین توافقات را در رأی خود ذکر می‌کند.
در این مقاله قصد داریم در مورد مراحل، هزینه ها، وکیل مناسب، مدارک موردنیاز و هر آن‌چه لازم است در مورد طلاق توافقی بدانید برای شما توضیحات کاملی را ارائه نماییم.

طلاق توافقی و مهریه

در قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران ماده‌ای با عنوان طلاق توافقی وجود ندارد، اما در دادگاه خانواده معمولا این نوع طلاق را در ‏قالب طلاق مبارات یا خلع قرار می‌دهند. طبق ماده ۱۱۴۷ قانون مدنی “طلاق مبارات آن است که کراهت از طرفین باشد ولی در این ‏صورت عوض باید زائد بر میزان مهر نباشد .”‏
بنابراین درصورتی‌که برای طلاق توافقی، به طلاق مبارات موجود در قانون استناد شود، زن باید مبلغی هرچند ناچیز (مثلا هزار ‏تومان) برحسب توافقی که کرده‌اند به شوهر خود بدهد و البته طبق قانون این مبلغ نباید از میزان مهریه زن بیشتر باشد.
علاوه به بر مباحث مربوط به طلاق مبارات، زوجین می‌توانند در ضمن طلاق توافقی شرط نمایند که طلاق توافقی در قبال بخشش کل، و یا بخشی از مهریه باشد و یا توافق میتواند به گونه ای باشد که مرد تمامی مهریه را به زن پرداخت نماید.

پرداخت نفقه در طلاق توافقی

نفقه عبارت است از همه‌ی نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن از قبیل مسکن و لباس و غذا و اثاثیه‌ی خانه و خادم در صورت عادت زن به داشتن خادم و یا احتیاج او به‌ واسطه‌ی مرض یا نقصان اعضا. به این تعریف که در ماده‌ی ۱۱۰۷ قانون مدنی آمده است، امروزه می‌توان هزینه‌هایی چون بهداشت و درمان یا هر هزینه‌ای که جزو هزینه‌های ضروری زندگی امروز به‌ حساب می‌آید را نیز به نفقه اضافه کرد.
نفقه باقی مانده از قبل و یا نفقه دوران عده در طلاق توافقی برحسب توافق طرفین پرداخت میشود. به این صورت که مثلا ممکن است زن همه آن را ببخشد و یا بر حسب توافق مبلغی بابت آن را از مرد دریافت نماید.

تکلیف حضانت فرزندان در طلاق توافقی

هنگامی‌که پدر و مادر از یکدیگر جدا می‌شوند، حضانت کودک (چه پسر چه دختر) تا سن هفت‌سالگی بر عهده‌ی مادر است؛ اما بعد از آن بر عهده‌ی پدر است. این موضوع تا سن بلوغ (۹ سال در دختران و ۱۵ سال در پسران) ادامه دارد و پس ‌از آن پسر یا دختر خود تصمیم می‌گیرند که با پدر یا مادر خود زندگی کنند.
در طلاق توافقی زن و مرد میتوانند حضانت فرزندان را با توافق بین خود به یکدیگر واگذار کنند. به این معنی که مثلا زن می توان حضانت دختر ۸ ساله را در قبال طلاق توافقی دریافت کند و یا اینکه مرد حضانت پسران ۱۲ و ۱۴ ساله خود را به زن واگذار کند و به طلاق توافقی رضایت دهد.

حق ملاقات با طفل در زمان طلاق توافقی

در کنار حق حضانت فرزند که یک حق قانونی برای پدر و مادر است حق ملاقات از طفلی که حضانت او بر عهده‌ی دیگری است نیز در قانون تعیین‌شده است. بنا بر این در طلاق توافقی زن و مرد در خصوص ساعات و روزهای ملاقات توافق می کنند. روز ملاقات می تواند وسط هفته مثلا روزهای دوشنبه و یا آخر هفته مثلا روزهای جمعه با توافق طرفین تعیین شود.

نفقه فرزند در طلاق توافقی

مرد ایرانی موظف است نفقه‌ی فرزندان خود را نیز پرداخت نماید و در صورت عدم پرداخت با وجود استطاعت مالی ممکن است به مجازات حبس محکوم گردد. اما غالبا در زمان طلاق توافقی نفقه بر عهده فردی قرار می گیرد که از فرزند نگهداری میکند. البته پرداخت نفقه وظیفه پدر است و این وظیفه را نمی تواند از دوش خود بردارد، هرچند در عمل گاهی حضانت و نفقه با هم به یکی از والدین واگذار می شود و مثلا مادر در خصوص نفقه فرزند ادعایی نمی کند.

استرداد جهیزیه در طلاق توافقی

مالکیت وسایلی که زن به خانه شوهر می‌آورد در اختیار زن است و مرد تنها به ‌عنوان یک امین، می‌تواند از این وسایل استفاده کند. وقتی می‌گوییم که مالکیت جهیزیه برای زن است، بدین معناست که زوجه در هرزمانی می‌تواند آن را مطالبه کرده و هر اقدام مالکانه‌ای را نسبت به اموال خویش انجام دهد، مثلا آن‌ها را به فروش رساند، هدیه دهد، تخریب یا مفقود نماید و یا استرداد جهیزیه را بخواهد.
اما در طلاق توافقی، زن میتواند بر حسب توافق همه وسایل را پس بگیرد و یا تمامی آن ها و یا بخشی از آن ها را در خانه مرد باقی بگذارد.

آیا در طلاق توافقی اجرت المثل به زن تعلق می گیرد؟

اجرت‌المثل در طول شرط مالی ضمن عقد در مورد کارهای زوجه در امر خانه‌داری و نیز در طول اجرت‌المسمی است. اجرت‌المثل فقط به زنی تعلق می‌گیرد که در انجام کارهای منزل قصد تبرع (رایگان انجام دادن) نداشته باشد و زوجه فقط نسبت به کارهایی می‌تواند ادعای اجرت‌المثل نماید که به دستور زوج انجام شود. معمولا اجرت‌المثل بر اساس اینکه زوجین چند فرزند دارند، آیا زن به فرزند خود شیر داده است، وضعیت اشتغال زن و مدرک تحصیلی وی با توافق طرفین یا نظر کارشناس تعیین می‌گردد. در طلاق توافقی پرداخت اجرت المثل می تواند به صورت توافقی باشد اما مطالبه آن در این نوع طلاق از جانب زن معمولا اتفاق نمی افتد. اجرت المثل غالبا فقط در مواردی تعیین می گردد که درخواست دهنده طلاق مرد باشد.

مدارک لازم برای طلاق توافقی

مدارک طلاق توافقی شامل شناسنامه های طرفین و عقدنامه و رونوشت آن‌ها و حضور طرفین یا وکلای آنان می باشد.‏

تشریفات و مراحل طلاق توافقی

با توجه به آخرین اصلاحات صورت گرفته در رابطه با طلاق در قانون حمایت از خانواده روند طلاق توافقی به شکل زیر می‌باشد ‏‏(قانون جدید طلاق توافقی):‏

• ۱- اولین سوال این است که برای طلاق توافقی کجا باید رفت؟ در پاسخ باید گفت درصورتی‌که زوجین متقاضی طلاق توافقی باشند، ‏ابتدا باید شخصا یا توسط وکیل دادگستری در مراکز استان‌ها به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه کرده یا در سایر شهرها به ‏دادگاه خانواده محل مراجعه کنند و دادخواست طلاق را که به امضای دو طرف رسیده است ارائه نمایند. دوباره تاکید می‌کنیم که حضور هر دو طرف یا وکیل آن‌ها در تمامی مراحل الزامی است.‏
• ۲- دادگاه باید موضوع را به مرکز مشاوره خانواده ‏ارجاع دهد. در این موارد طرفین می‌توانند تقاضای طلاق توافقی را از ابتدا در مراکز ‏مذکور مطرح ‏کنند.‏
• ۳- در صورت عـدم انصراف متقاضی از طلاق، مرکز مشاوره خانواده موضوع را با مشخص کردن موارد ‏توافق، جهت اتخاذ تصمیم نهائی ‏به دادگاه منعکس می‌کند.‏
• ۴- دادگاه با توجه به موضوع منعکس شده توسط مرکز مشاوره مبنی بر عدم انصراف متقاضی از طلاق، اقدام به صدور گواهی عدم امکان ‏سازش می‌کند. البته زن در این موارد باید برای آزمایش عدم بارداری به آزمایشگاه مراجعه کرده و نتیجه را به دادگاه ارائه دهد. عدم ‏مراجعه برای آزمایش بارداری تنها در صورتی است که طرفین به باردار بودن زوجه اقرار نمایند.‏
• ۵- طرفین ۳ ماه فرصت دارند تا با ارائه گواهی عدم امکان سازش به دفتر رسمی ازدواج و طلاق، اقدام به ثبت طلاق نمایند.‏

هزینه های طلاق توافقی

برای اخذ طلاق به شکل توافقی هزینه طرح دعوا و دادخواست و هزینه دفاتر خدمات الکترونیک قضایی در سال ۹۶ تقریبا ۱۲۰ ‏هزار تومان می باشد. هزینه ثبت در دفاتر اسناد نیز هزینه دیگری است که بر عهده زوجین است. علاوه بر این اگر طرفین بخواهند ‏از وکلای دادگستری استفاده کنند هزینه حق الوکاله نیز به هزینه های فوق اضافه می گردد.‏

طلاق توافقی در دوران عقد

در دوران عقد و قبل از اینکه رابطه زناشویی و جنسی بین طرفین رخ دهد نیز امکان طلاق توافقی وجود دارد. شرایط و مراحل آن ‏هیچ تفاوتی با بعد از عقد ندارد. فقط باید عنوان نمود که در صورتی که طرفین قبل از رابطه جنسی اقدام به طلاق نمایند می توانند ‏به ثبت احوال مراجعه نموده و نام همسر خود را از شناسنامه پاک کنند.‏

طلاق توافقی چقدر طول می کشد؟

قبل از تصویب قانون جدید، طلاق توافقی ظرف یک هفته قابل انجام بود. هنوز هم بعضی از شعب دادگاه این نوع دادخواست ها و ‏دعاوی را در همین مدت زمان انجام می دهند. اما بعضی از شعب به دلیل ارسال پرونده به مرکز مشاوره این روند را کمی طولانی تر ‏نموده اند.‏

رجوع پس از طلاق توافقی

با توجه به اینکه طلاق توافقی به شکل طلاق خلع و بائن صادر می شود بنابراین امکان رجوع برای طرفین و امکان گرفتن مهریه بعد از ‏طلاق و مطالبه مهریه وجود ندارد.‏
در نهایت می‌توان این‌گونه عنوان کرد، درصورتی‌که واقعا راهی برای حفظ زندگی مشترک وجود نداشته باشد و نیز زن و شوهر ‏انصاف را رعایت نمایند شاید بهترین شکل طلاق، همان طلاق توافقی باشد. چرا که معمولاً در طلاق توافقی از دعوا، جنجال، ‏برخوردها، عکس‌العمل‌های نامعقول و اتلاف وقت بیشتر در پیچ و خم دادگاه‌ها که حتی در مواردی به چندین ماه می‌انجامد ‏جلوگیری می‌شود؛ و مسأله حضانت و ملاقات فرزندان با تفاهم بیشتری صورت گرفته و از این ناحیه لطمات کمتری به فرزندان ‏وارد می‌گردد.‏

انتخاب وکیل طلاق توافقی

مراحل طلاق توافقی را خود زوجین نیز می توانند به راحتی طی کنند اما حضور یک وکیل مناسب و با تجربه در این زمینه می تواند این ‏روند را تسریع کرده و دردسرهای ناشی از رفت آمد به دادگاه ها و بخش های مختلف آن را کاهش دهد. با توجه به اینکه زوجین در ‏هنگام طلاق از شرایط روحی مناسبی برخوردار نیستند حضور یک وکیل با تجربه در زمینه طلاق توافقی می تواند اطمینان خاطر آن ها ‏از انجام همه امور به بهترین شکل ممکن را افزایش دهد.

چگونگی طرح دعوای مهریه

برای درخواست مهریه دو راه وجود دارد:

• ۱- دادگاه‌های خانواده:

  برای درخواست مِهریه باید به دادگاه محل اقامت خود دادخواست بدهید که جهت اطلاع از نحوه ارائه دادخواست می‌توانید مقالات ما با عنوان چگونگی طرح دعوای حقوقی و ارائه دادخواست را مطالعه نمایید. مدارک لازم نیز رونوشت عقدنامه و کپی شناسنامه‌تان می‌باشد. اگر اموالی از همسرتان می‌شناسید می‌توانید برای مهریه آن اموال را توقیف نمایید و برای این منظور می‌توانید از دستور موقت یا تامین خواسته استفاده کنید تا بلافاصله بعد از ارائه دادخواست اموال توقیف شود. برای ارائه دادخواست باید هزینه‌ای معادل ۳٫۵ درصد مهریه درخواستی را پرداخت نمایید. درصورتی‌که امکان پرداخت این مبلغ را ندارید، باید درخواست معافیت پرداخت هزینه دادرسی مطابق ماده ۵ قانون حمایت خانواده را ارائه نمایید. ویژگی طرح دعوا در دادگاه‌های خانواده امکان دریافت حکم جلب، در صورت عدم پرداخت مِهریه یا پیش پرداخت آن (در صورت صدور حکم اعسار) می‌باشد.

• ۲- ادارات اجرای ثبت:

  این راه‌حل زمانی قابلیت اجرایی دارد که شما اموالی از شوهرتان معرفی نمایید تا آن اموال بلافاصله در ثبت توقیف شود. هزینه اجرایی در ثبت معادل ۵ درصد است که از اموال همسرتان اخذ می‌گردد. برای اجرای این روش باید به دفترخانه‌ای که ازدواج در آن ثبت شده مراجعه کنید و با پر کردن فرم لازم ادامه مراحل را پیگیری نمایید. عیب این روش این است که قابلیت صدور حکم جلب ندارد و اگر شوهر اموالی نداشته باشد عملا اقدام بیهوده‌ای است. اما سرعت انجام کار و احیانا هزینه پایین‌تر از ویژگی‌های این روش است.

برخی نکات حقوقی مهریه

اما در این قسمت به برخی از نکات مهم در خصوص مهریه می‌پردازیم:

•  در عقد موقت اگر مهریه ذکر نشود آن عقد باطل است درحالی‌که در عقد دائم می‌توان آن را ذکر ننمود.
•  درصورتی‌که در عقد دائم مهریه ذکر نشود به این معنا نیست که زن هیچ مهری ندارد. در این صورت یا باید بعد از عقد، مهریه با توافق تعیین گردد یا درصورتی‌که هیچ توافقی نشود و بین زن و شوهر نزدیکی صورت گیرد زن مستحق مهرالمثل خواهد بود. یعنی اینکه مهریه‌ی او با توجه به عرف زندگی او و اطرافیانش تعیین می‌شود.
•  زن به‌محض انعقاد عقد مالک مهریه است. بنابراین می‌تواند کل آن را از مرد طلب نماید. درصورتی‌که مرد آن را پرداخت ننماید زن می‌تواند از ایفای وظایف زناشویی خودداری نماید. البته اگر زن به‌دلخواه خود، به ایفای این وظایف بپردازد، بدون اینکه مهریه را دریافت نماید دیگر نمی‌تواند به دلیل عدم دریافت مهر از تمکین به مرد خودداری کند. البته همچنان می‌تواند آن را از مرد طلب نماید.
•  مهریه حق زن است و همچون سایر حقوق مالی به ارث می‌رسد. بنابراین درصورتی‌که زنی در هنگام زوجیت مردی فوت نماید، وراث او می‌توانند آن را از مرد طلب نمایند.
•  مهریه بعد از فوت شوهر نیز قابل دریافت است و قبل از تقسیم ارث، ابتدا باید آن را به زن پرداخت کرد و سپس ارث تقسیم گردد. حتی اگر تمام دارایی متوفی فقط موجب پرداخت مهر گردد و هیچ مالی برای تقسیم بین وراث باقی نماند.
•  درصورتی‌که مهریه‌ای که در ضمن عقد ذکر شده نامعلوم و مجهول باشد یا دارای ارزش عرفی و مالیت نباشد (مثل مهر قرار دادن مواد مخدر یا مشروبات الکلی) مهریه‌ی مذکور باطل بوده و زن مستحق مهرالمثل است. یعنی اینکه مهریه‌ی او با توجه به عرف زندگی او و اطرافیانش تعیین می‌شود.
•  درصورتی‌که مهریه‌ی زن مالی باشد که متعلق به دیگری است، مثلاً مرد خانه‌ای را که به نام دیگری است مهریه‌ی زن قرار دهد زن مستحق مثل آن مال یا قیمت آن است.
•  همان‌طور که گفته شد زن به‌محض عقد می‌تواند کلیه‌ی مهریه را از مرد دریافت نماید. اما درصورتی‌که زن و مرد بخواهند از یکدیگر طلاق بگیرند و بین آن‌ها نزدیکی رخ نداده باشد و مرد کل آن را به زن پرداخته باشد، زن برای طلاق باید نیمی از آن را به مرد بازپس‌گرداند. درصورتی‌که طلاق بعد از نزدیکی باشد، زن مالک کل مهریه است.
•  طبق قوانین جدید تقریباً می‌توان گفت که زندانی شدن به دلیل مهریه اتفاق نادری است؛ چراکه مرد می‌تواند با دادن دادخواست اعسار، ادعا نماید که مالی ندارد و درصورتی‌که دادگاه این ادعا را بپذیرد، او را محکوم‌ به زندان نمی‌نماید و فقط می‌تواند آن را با توجه به وضعیت مالی مرد تقسیط نماید. همچنین برای مهریه‌های بالای ۱۱۰ سکه نیز به‌هیچ‌عنوان حکم حبس صادر نمی‌شود. اما می‌توان درصورتی‌که مرد دارای مالی باشد مال او را توقیف نمود؛ اگرچه بالای ۱۱۰ سکه باشد.
•  درصورتی‌که مهریه عندالمطالبه باشد و مرد ادعای عدم توانایی پرداخت یکجای آن را داشته باشد، باید بعد از صدور حکم مهریه و یا در خلال رسیدگی، دادخواست اعسار از پرداخت مهریه را ارائه نماید که در این صورت زن نیز می‌تواند درخواست استعلام از مراجع قانونی جهت اثبات توانایی مرد در پرداخت را داشته باشد.
•  مهریه می‌تواند عندالاستطاعه باشد. دراین‌صورت فقط زمانی که مرد از لحاظ مالی توانایی پرداخت را دارد، زن می‌تواند آن را مطالبه کند. لازم به ذکر است در این حالت نیز اگر مرد اموالی داشته باشد این اموال توسط زن قابل توقیف می‌باشد.
•  مهریه می‌تواند حال نباشد؛ به این معنا که مرد و زن برای پرداخت آن تاریخ خاصی را تعیین کنند. مثلاً پرداخت آن را به گذشتن پنج سال از زندگی مشترک موکول کنند. یا می‌توانند از ابتدا پرداخت آن را به‌صورت اقساط تعیین کنند. مثلاً مرد ملزم باشد ماهانه مبلغ معینی را به‌عنوان مهریه به زن پرداخت کند. البته در این حالت باید کل آن تعیین شده و اقساط ماهانه آن نیز مشخص گردد.
•  مهریه جزو طلب‌های مقدم است؛ به این معنا که اگر مرد به چند نفر بدهی داشته باشد و اموال وی تکاپوی طلب‌ها را ننماید، مهریه همسر او باید ابتدا پرداخت شود.

این‌ها مهم‌ترین نکاتی است که همگان باید بدانند و قبل از انعقاد عقد ازدواج، در خصوص شرایط آن با یکدیگر توافق نمایند تا در آینده دچار مشکلات حقوقی و قضایی نشوند. مشورت با یک وکیل در تمامی عقود به‌ویژه عقد ازدواج می‌تواند آسیب‌های آتی را کاهش دهد.

نکات حقوقی مهم به هنگام تنظیم قولنامه

یکی از مسائل حقوقی مهم در امر خرید خانه تنظیم قولنامه است. افرادی که قصد خرید خانه در تهران یا شهرستان‌ها را دارند، پس از دیدن و پسندیدن خانه‌ی مورد نظر، موافقت خود را به مشاور املاک مربوطه اعلام می‌کنند و مشاور املاک نیز اقدام به نوشتن قراردادی بین خریدار و فروشنده می‌کند که به آن قولنامه می‌گویند. اما اینکه قولنامه دقیقاً چیست و برای نوشتن آن به چه نکاتی توجه کرد، موضوعی است که در این مقاله به آن خواهیم پرداخت:

• قولنامه چیست؟

قولنامه نوعی قرارداد اولیه‌ی فی‌مابین طرف خریدار و طرف فروشنده است. فروشنده قرار است ملکی را به خریدار واگذار کند و شرایط این واگذاری طی قراردادی به نام قولنامه مشخص می‌شود. واگذاری ممکن است در ازای وجه کاملاً نقد مشتری و یا در قالب چند قسط با فاصله‌های زمانی مشخص انجام گیرد. در قولنامه تمام این جزئیات ذکر می‌گردند و اطلاعات مربوط به سند نیز به یادداشت می‌رسد. سپس طرفین معامله آن را امضا کرده و تا وقتی که معامله و انتقال سند و انتقال وجه به صورت کامل انجام نشده، از اعتبار برخوردار است. مسئله‌ی تنظیم قولنامه یکی از اصلی‌ترین مسائل حقوقی است که باید درباره‌ی آن اطلاعات کافی داشته باشید.

قولنامه تا زمانی که معامله، انتقال سند و انتقال وجه بصورت کامل انجام نشده باشد، معتبر است.

جزئیات قولنامه چه مواردی است؟

اولین و مهم‌ترین بخش در قولنامه مشخصات خریدار، فروشنده و ملک مورد نظری است که قرار است معامله بر سر آن صورت بگیرد. در این سند همچنین زمان آغاز و پایان معامله ذکر می‌گردد و همچنین طرفین بنا به توافقی که بین خودشان می‌کنند، حقی را برای فسخ معامله در صورت به وجود آمدن شرایط خاص در نظر می‌گیرند. منظور از شرایط خاص شرایطی است که خریدار یا فروشنده بر طبق آن حق دارند از نظر حقوقی و قانونی معامله را بر هم بزنند.

 

یکی از این شرایط عدم مطابقت اصل ملک ادعایی از سوی فروشنده با جزئیات ثبت شده در سند آن است که در این صورت خریدار حق دارد معامله را فسخ کند. همچنین اگر خریدار مبلغ مربوط به قرارداد را در موعدی که از قبل مقرر شده نپردازد، فروشنده حق اعتراض و فسخ معامله را دارد. معمولاً در قولنامه‌ها هزینه‌ای را به عنوان ضمانت اجرایی و یا خسارت در نظر می‌گیرند که در مواقع لازم از سوی هر کدام از طرفین معامله، به دیگری پرداخت می‌گردد. به این هزینه اصطلاحاً وجه التزام می‌گویند که پایبندی هر دو طرف به معامله را تضمین می‌کند.

• هنگام تنظیم قولنامه به چه نکاتی باید توجه کرد؟

مهم‌ترین نکته‌ای که در امر خرید خانه به هنگام نوشتن قولنامه هم خریدار و هم فروشنده باید به آن توجه کنند، اعتبار داشتن بنگاه و یا مشاور املاکی است که قولنامه قرار است در آنجا بسته شود. یکی از مسائل حقوقی مهم آن است که بنگاه املاک باید از اتحادیه‌ی مشاورین املاک مجوز رسمی داشته باشد تا صلاحیت تنظیم قولنامه را داشته باشد. این امر به خصوص برای خرید خانه در تهران به عنوان یک شهر بزرگ اهمیت دارد. اگر این مجوز قانونی وجود نداشته باشد، قولنامه فاقد اعتبار حقوقی خواهد بود و در صورت مشکلات احتمالی بعدی نمی‌توان به آن استناد کرد.

مشاور املاک در واقع نقش واسطه‌ی بین خریدار و فروشنده را دارد و در صورت وجود هرگونه مشکل در ملک یا در پرداخت هزینه‌ها یا هر مشکل دیگری در زمینه‌ی مسائل حقوقی، طرفین به او مراجعه می‌کنند. یکی دیگر از نکاتی که هم خریدار و هم فروشنده باید به آن توجه کنند، همزمانی معامله است. منظور از همزمانی معامله آن است که طرفین قرارداد قدم به قدم و به صورت همزمان تعهدات خود را اجرایی کنند. طبعاً تا زمانی که کار انتقال سند به صورت کامل انجام نگرفته، خریدار نباید تمام مبلغ معامله را بپردازد؛ همچنین تا زمانی که فروشنده پول خود را به صورت کامل دریافت نکرده، نباید سند را به نام خریدار انتقال دهد.

تا زمانی که کار انتقال سند به صورت کامل انجام نگرفته، خریدار نباید تمام مبلغ معامله را بپردازد؛ همچنین تا زمانی که فروشنده پول خود را به صورت کامل دریافت نکرده، نباید سند را به نام خریدار انتقال دهد.

گاهی ممکن است ملک مورد معامله تحت مالکیت چند نفر باشد، در اینصورت تمام آن‌ها باید پای معامله حضور داشته باشند و یا اینکه یک نفر به وکالت از همه‌ی آن‌ها در معامله حضور یابد. دقت داشته باشید که این وکالت باید به صورت محضری در دفترخانه‌ی اسناد رسمی ثبت شده باشد و اصل گواهی آن ارائه گردد. در غیر این صورت هرگونه دستخط یا مهر و امضا و یا حتی سربرگ‌های شرکتی فاقد اعتبار قانونی است و ممکن است در آینده سبب بروز مشکلاتی شود.

نحوه‌ی پرداخت‌ها و واگذاری‌ها در قولنامه به صورت دقیق باید ذکر شود؛ اگر خریدار قرار است چک ارائه کند، باید مشخصات چک به صورت دقیق در قولنامه بیاید و اگر مدارکی مانند اصل سند از سوی فروشنده باید ارائه شود، عنوان آن‌ها در قولنامه باید ثبت شود تا بعداً مسائل حقوقی با مشکل مواجه نشوند. بنگاه مشاور املاک به هیچ عنوان جانبدار هیچ کدام از طرفین قرارداد نباید باشد و مدارک ارائه شده از سوی فروشنده و چک‌های خریدار نیز باید نزد او به امانت نگاه داشته شود. بنگاه بدون رضایت فروشنده و خریدار حق ندارد مدارک هر کدام از طرفین را به دیگری ارائه دهد.

در پایان تنظیم قولنامه باید مهر و امضای بنگاه و همچنین امضای طرفین قرارداد وجود داشته باشد. علاوه بر امضای خود طرفین، هرکدام از آن‌ها باید دو نفر را به عنوان شاهد به همراه داشته باشند و شاهدان نیز محل مربوطه در قولنامه را امضا کنند. دقت داشته باشید که قولنامه در سه نسخه نوشته می‌شود که یک نسخه نزد خریدار، یک نسخه نزد فروشنده و نسخه‌ی سوم نیز نزد مشاور املاک محفوظ می‌ماند. هر سه نسخه‌ی قولنامه باید دقیقاً مثل هم باشند و هرگونه مغایرت در اطلاعات ثبت شده می‌تواند به ابطال معامله منجر شود. قبل از عقد قولنامه حتماً باید خریدار سند ملک مورد نظر را به رؤیت خود برساند و اطلاعات ثبت شده در قولنامه را با اطلاعات سند اصلی مطابقت دهد.

دقت داشته باشید که قولنامه در سه نسخه نوشته می‌شود که یک نسخه نزد خریدار، یک نسخه نزد فروشنده و نسخه‌ی سوم نیز نزد مشاور املاک محفوظ می‌ماند. هر سه نسخه‌ی قولنامه باید دقیقاً مثل هم باشند و هرگونه مغایرت در اطلاعات ثبت شده می‌تواند به ابطال معامله منجر شود.